thiên hướng sử dụng, nghiện ma túy tổng hợp tại Việt Nam ngày một gia tăng: năm 2001 có khoảng 1,5% người dùng ma túy ở Việt Nam dùng ATS, năm 2016 con số này đã lên đến ngót nghét 10%.
Ma túy tổng hợp: Hơn cả nghiện...
Ở chừng độ sử dụng thấp, ma túy tổng hợp (ma túy đá) đem lại cảm giác tự tín, hưng phấn và dồi dào năng lượng. Người dùng sẽ có nhu cầu dục tình cao hơn, do đó, họ dễ có các hành vi tình dục nguy cơ cao. Ở mức độ sử dụng liền và liều lượng cao, người sử dụng sẽ gặp phải vấn đề như lo lắng, kích động, tim đập nhanh, nghiến răng và một số rối loạn tâm lý khác.
Sốc ma túy đá gây ra nhồi máu cơ tim, co giật và đột quỵ. Ma túy tổng hợp gây nhiễu loạn các chức năng của não bộ, thành ra dẫn đến những tác hại lâu dài đối với sức khỏe tâm tưởng bao gồm lo âu, trầm cảm, suy giảm trí nhớ và khả năng đưa ra quyết định một cách tỉnh ngủ. Tình trạng dùng ATS kéo dài có thể dẫn tới tăng độ dung nạp và phụ thuộc.
Theo GS.TS. Nicole Lee, Giám đốc trọng điểm 360Edge chuyên điều trị nghiện rượu và ma túy tại Úc, những người dùng ma túy đá có thể nghiện, tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng dẫn đến nghiện không nhiều, khoảng 10 - 15% người dùng có thể nghiện. Có 70%, chỉ sử dụng vài lần trong 1 năm và họ không bị lệ thuộc vào ma túy đá.
“Một số dấu hiệu về mặt thể chất ở người nghiện ma túy đá có thể dễ nhận ra, dấu hiệu này liên can đến hội chứng cai, độ dung nạp, càng ngày càng phải sử dụng nhiều hơn. Một điều nữa là một người sử dụng thường xuyên, ít nhất 1 tuần 1 lần hoặc nhiều hơn càng tăng nguy cơ nhiều hơn lệ thuộc vào chất đó”, TS. Nicole Lee cảnh báo.
...Cảnh báo tạp chất trong ma túy
BS. Huỳnh Thanh Hiển, BV thần kinh TP. HCM, phân tích, tình hình sử dụng ma túy đá ở Việt Nam đang đặc biệt tăng cao, số người nghiện heroin giảm dần. Hơn 200.000 người được thống kê là nghiện ma túy, 70% nghiện ma túy đá theo Cục Phòng, chống tồi từng lớp có hồ sơ. Hiện nay, 63 tỉnh thành đều có người dùng ma túy đá. Ngày xưa 1 viên thuốc lắc có giá khoảng 1 chỉ vàng, nhưng giờ 1 viên thuốc lắc khoảng 120.000 đồng và khi giá càng rẻ, ma túy đá càng dễ tiếp cận.
Hơn thế nữa, ma túy đang bị đổi thay khá nhiều về thành phần, có khả năng bị pha thêm tạp chất và chất phụ gia để thuốc được ưa thích hơn. BS. Hiển chia sẻ: “Tôi từng nhận được một cuộc điện thoại của một người bạn không cùng ngành, báo rằng họ có nhận được 2 ca và họ muốn tôi nhận lại, một ca chết não, một ca tôi điều trị. Bệnh nhân khai “Tụi con có 6 đứa uống 3 chai rượu chát, xài thuốc lắc, sau đó dùng ketamin”. Tôi hỏi “Vậy sao chỉ có hai người lại phải vào viện?”. “Vì con ăn thuốc lắc của cái thằng đã chết”. Vì vậy, chúng ta phải lưu ý về vấn đề tạp chất.Mới đây, tôi đọc được trên một tạp chí y học tiếng tăm hàng đầu của thế giới và cảm thấy kinh hoàng khi người ta trộn cả thuốc diệt chuột vào cỏ Mỹ và đã có mấy chục trường hợp chết tại Massachusett (Mỹ)”.
BS.Hiển cho rằng “nghiện là bệnh lý của não bộ, không phải là một bợt xã hội, và nghiện phải được coi là một bệnh”.Tuy việc dùng ma túy đá dẫn đến nghiện chậm hơn heroin nhưng sẽ gây loạn thần, làm biến đổi tính cách cho người sử dụng ma túy một cách lâu dài.Nếu như heroin có phương pháp điều trị, gồm biện pháp thay thế như methadone, buprenophine; đến giờ này ma túy đá chưa có thuốc thay thế.
Sức khỏe thần kinh: ngừa và điều trị ma túy tổng hợp
Khoa học hiện đang gặp nhiều khó khăn trong vấn đề liên hệ đến ma túy, tuy thế, ma túy đá khó nghiện hơn nên chúng ta có thời cơ can thiệp nhiều hơn trước khi người dùng diễn ra tình trạng nghiện. Nếu heroin sử dụng 3 - 4 lần có thể nghiện, còn ma túy đá, theo thống kê của Bảng phân loại quốc tế bệnh tật ICD 10 - khoảng 12 tháng sẽ nghiện.
phần nhiều nguyên cớ dẫn tới hành vi dùng ma túy tổng hợp sớm ở người trẻ thường xuất hành từ sang chấn tâm lý do các trải nghiệm bị động thời thơ ấu như: cha mẹ ly hôn, bị bạo hành, bị lạm dụng tình dục, có người thân dùng ma túy, cảnh sống cùng cực... Hơn nữa, người trẻ tuổi dùng ma túy tổng hợp có nguy cơ lệ thuộc cao hơn cũng như gặp nhiều vấn đề về sức khỏe thần kinh hơn do ở độ tuổi này não bộ vẫn đang tiếp phát triển và hoàn thiện các chức năng, đặc biệt đối với nhóm thiếu niên. thành thử, cần tìm hiểu rõ và tương trợ người trẻ giải quyết những “khúc mắc” này đồng thời với các can thiệp, điều trị khác. Những biện pháp can thiệp sớm giúp người sử dụng ma túy đá không chuyển sang thời đoạn dùng thẳng băng và lệ thuộc, giúp giảm tác hại của việc sử dụng, phòng tránh trường hợp dùng quá liều, “ngáo đá” và sốc thuốc. Tuy nhiên, bây chừ do kỳ thị xã hội và quan điểm tiêu cực về người sử dụng ma tuý tổng hợp nên phải mất trung bình từ 5 - 6 năm thậm chí lâu hơn khi tình trạng đã trở thành nghiêm trọng, họ mới tìm đến hỗ trợ và điều trị.
Ma túy tổng hợp gây nhiễu loạn các chức năng của não bộ.Tuy nhiên, những vấn đề này mang thuộc tính trợ thời, và các chức năng của não bộ dần có thể bình phục sau khi ngưng sử dụng ma túy.Đối với những người đã sử dụng trong một khoảng thời kì dài, quá trình bình phục có thể mất đến 12 - 18 tháng và thậm chí hơn.
“Chúng ta cần đổi thay quan điểm, phương pháp điều trị và cách cung cấp dịch vụ cho thích hợp, để có thể đối phó với những tác dụng khác nhau của ma túy đá. Với mỗi đô la đầu tư vào điều trị, cộng đồng có thể hà tiện được 7 đô la cho các hoài khác mà lẽ ra phải dùng để khắc phục hậu quả do việc sử dụng ma túy tổng hợp gây ra”, TS. Nicole Lee nhận định.
Điều trị cho người sử dụng methamphetamine phức tạp hơn so với điều trị người dùng heroin do thời gian cắt cơn, phục hồi dài hơn. Tại Úc, người sử dụng sẽ thực hành cắt cơn trong 10 - 14 ngày dưới hỗ trợ của y tế, sau đó hàng loạt các can thiệp về tâm lý và xã hội được cung cấp cho bệnh nhân bao gồm tham vấn cá nhân chủ nghĩa, trị liệu theo nhóm và tương trợ về nhà ở cũng như đào tạo nghề.
-BS. Huỳnh Thanh Hiển, BV thần kinh TP. HCM, thông tin thêm, mỗi tuần, BV có thể tiếp thu hơn 10 trường hợp loạn thần do ma túy đá, nhưng chưa đến 10% bệnh nhân quay lại. Bệnh nhân hiểu được tác hại của ma túy đá nên sử dụng một cách dè dặt hơn, liều thấp hơn, chứ không phải là không dùng.Vấn đề là từng lớp rất “kỳ thị”.
-Nếu mọi người khoan dung, người sử dụng ma túy đã sẽ dễ dàng ưa và ngần tương trợ. Còn nếu cộng đồng không khoan dung, chúng ta sẽ làm phức tạp hơn. Khi đưa một người dùng ma túy mà chưa chắc rằng họ đã nghiện vào trại cai nghiện trong 2 năm, chúng ta có thể sẽ đóng luôn căn số của một người, của gia đình, của vợ con họ.
AN QUÝ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét